Antyczny Rzym. Politycy. Dowódcy. Władcy. Bitwy. Ważne wydarzenia

Aerarium militare , założone przez cesarza Oktawiana Augusta w 6 roku n.e., było jednym z kluczowych filarów stabilności militarnej i finansowej Imperium Rzymskiego. Fundusz ten służył wypłacaniu emerytur weteranom legionów rzymskich, stanowiąc pionierski system wsparcia dla żołnierzy. Jego powstanie miało na celu zminimalizowanie niepokojów społecznych wśród weteranów oraz zapewnienie im godziwej zapłaty po zakończeniu służby. Przed powstaniem  aerarium militare , finansowanie wypłat dla weteranów było zadaniem państwa, ale brakowało stałego systemu i funduszy przeznaczonych na ten cel. Weterani, którzy przez lata służyli w armii, często wracali do cywila z niewielkimi zasobami. Wprowadzenie funduszu miało zatem również wymiar polityczny – Augustus chciał stworzyć bardziej stabilne i lojalne wojsko, które po zakończeniu służby nie stanowiłoby zagrożenia dla porządku publicznego. Aerarium militare  był zasilany przede wszystkim z dwóch podatków: 5% podatku od spadków ( vicesim...

Autor: Daniel Musiał Starożytni Rzymianie zbudowali imperium, które rozciągało się od rubieży Persji po Atlantyk oraz od Sahary aż po Brytanię. Do zarządzania tak ogromnym państwem potrzebne były nie tylko sprawny aparat administracyjny, ale również rozbudowana sieć dróg. Rzymskie trakty należały do największych osiągnięć antycznych inżynierów. Niektórych z nich używano nawet setki lat po upadku Cesarstwa Rzymskiego. Oto gdzie krył się sekret ich trwałości. O tym, jak ogromne znaczenie dla starożytnych Rzymian miały utwardzone drogi najlepiej świadczy to, że wybudowali ich łącznie ponad 80 tysięcy kilometrów. Dzięki traktom rzymskie legiony mogły bez problemów pokonywać dziesiątki kilometrów jednego dnia. Drogi miały również kluczowe znaczenie dla rozwoju handlu. Jak trafnie zauważa Alberto Angela na kartach książki  Imperium. Podróży po cesarstwie rzymskim , „to właśnie drogi stały się najtrwalszym pomnikiem rzymskiego geniuszu”. Dalej zaś dodaje, że: Nawet nie zdajemy sobie spraw...

Licyniusz ,  Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius  (ur. ok.  260 , zm.  325 ) –  cesarz rzymski  od  11 listopada   308  do  18 września   324 . Urodzony w  Mezji , bliski przyjaciel cesarza  Galeriusza , uczestnik jego wyprawy na  Persów  w 297. W następstwie nieudanych wypraw  Sewera II  i Galeriusza przeciwko zbuntowanym  Maksencjuszowi  i  Maksymianowi Herkuliuszowi  28 października 306 nadano mu jako współrządcy godność władcy cesarstwa na wschodzie (nieuznaną przez Maksencjusza). Na zjeździe w  Carnuntum  otrzymał 11 listopada 308 roku tytuł  augustus  (władał  Tracją ,  Ilirią  i  Panonią ) w ramach IV  tetrarchii . W 311 siostrzeniec Galeriusza –  Maksymin Daja , ogłoszony augustem przez swe wojska, odebrał mu Azję Mniejszą. W 312  Konstantyn najechał Italię, zajmując  Turyn ,  Mediolan  i  We...

Bitwa pod Cibalae (Kybalis)  – starcie zbrojne w dniu 8 października  316  roku, podczas wojny  Konstantyna  z  Licyniuszem  w latach 314–324. Latem roku 314 n.e. Konstantyn na czele swej 20-tysięcznej armii przekroczył górskie przełęcze, kierując się ku dolinom rzek  Sawy  i  Drawy . W  Dolnej Panonii  oczekiwał go Licyniusz, którego 35-tysięczna armia zajęła defensywne pozycje koło miasta  Cibalae (obecnie  Vinkovci ) na północny zachód od  Sirmium . Konstantyn prowadził wyborowe jednostki, m.in. Germanów oraz galijską konnicę, natomiast oddziały Licyniusza składały się z naprędce zebranych, mniej doświadczonych żołnierzy. Wojska Konstantyna rozwinęły się pomiędzy pobliskim wzgórzem a bagnami. Szyk wojsk Licyniusza skierowany był ku wzgórzu, z zachowaniem niewielkiej osłony na skrzydłach.  Bitwa rozpoczęła się atakiem sił głównych Licyniusza, który został odparty przez jazdę przeciwnika. Wówczas piechota ...

Bitwa na równinie Mardii  – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 317 n.e. w czasie wojny domowej między  Konstantynem  a  Licyniuszem . Po  klęsce pod Cibalae  Licyniusz wycofał się do  Tracji , ścigany przez 5-tysięczny oddział Konstantyna, który zajął również  Sirmium  i odbudował zniszczony przez nieprzyjaciela most na  Sawie . Pościg zakończył się niepowodzeniem, lecz posuwając się powolnie głównymi siłami, Konstantyn na ziemi trackiej napotkał wojska Licyniusza, który rozłożył się obozem na równinie Mardii w oczekiwaniu przeciwnika. Po nadejściu nocą wojsk Konstantyna, o świcie przygotowanych już do starcia, również Licyniusz uszykował swe oddziały w szyku bojowym, z  Walensem  jako sprzymierzeńcem dowodzącym  wojskami stacjonującymi  na  dunajskiej granicy . Po obustronnym wstępnym ostrzale z łuków doszło do starcia wręcz z użyciem mieczów i tarcz. W trakcie najzaciętszej walki nastąpiło niespodziewa...

Sobór chalcedoński  – największe w  starożytności zgromadzenie  biskupów   chrześcijańskich Cesarstwa Rzymskiego , zwołane przez cesarza  Marcjana  do  Chalcedonu  w  Bitynii , trwające od 8 do 31 października 451 roku. W zgromadzeniu uczestniczyło ponad pięciuset biskupów, reprezentujących różne stanowiska  filozoficzne  i  teologiczne . Sprawami organizacyjnymi i proceduralnymi kierowali dwaj cesarscy komisarze. Zredagowali oni protokół, a na jego podstawie dokumenty końcowe. Obradom przewodniczył  Paschazynus , biskup  Lilybajon  na  Sycylii , który był pełnomocnikiem  biskupa Rzymu Leona I [3] . Zwołanie soboru związane było ze sporem wokół odpowiedzi na pytanie:  kim jest  Jezus Chrystus ? [ W kontrowersję zaangażowani byli nie tylko duchowni czy uczeni, ale wierni z wszystkich warstw społecznych. W mentalności ówczesnych chrześcijan, cała treść wiary zależała od odpowiedzi na to pytani...