SENEKA JAKO FILOZOF I PISARZ

Przechodząc do kwestii filozofii. Seneka był stoikiem, filozofował w ramach tradycji myśli stoickiej, choć nawiązuje do myśli wielu wcześniejszych filozofów niestoickich, stąd można określić filozofię Seneki mianem synkretyzującej. Seneka stworzył jednak własne oryginalną koncepcję filozofii. Językiem filozofii Seneki była łacina. Rozróżniał trzy główne działy filozofii: etykę, logikę i fizykę, przy czym tę pierwszą, tak jak wcześniejsi stoicy, uważał za najważniejszą. Jego filozofia ma charakter terapeutyczny, mądrościowy. Seneka występuje w swoich dziełach jako lekarz duszy, życiowy terapeuta.

W antropologii był dualistą. Uważał ciało za więzienie duszy. W etyce nakazywał zwalczanie i eliminowanie uczuć, szczególnie najgroźniejszego z nich – gniewu. Działanie cnotliwe polega, z kolei jego zdaniem, na dobrowolności i rozumie, a podmiot działający według ich nakazów osiągnie szczęście. Tylko cnota daje szczęście.

Poglądy Seneki były powszechnie znane wśród rzymskiego społeczeństwa. Filozof był przeciwnikiem walk gladiatorów, a jego niechęć do tego typu igrzysk była powszechnie znana nawet w środowisku samych gladiatorów. W jednej z jadalni koszar w Pompejachodkryto inskrypcję: „filozof Annaeus Senecas jest jedynym pisarzem rzymskim, który potępia te krwawe igrzyska”.

Wczesne chrześcijaństwo bardzo pozytywnie wypowiadało się o Senece i jego poglądach. Tertulian, chrześcijański myśliciel z II/III wieku n.e., opisywał go słowami „nasz Seneka”.

TWÓRCZOŚĆ

DZIEŁA FILOZOFICZNE

1. Dialogi: 
2. O pocieszeniu do Marcji (De consolatione ad Marciam)
3. O pocieszeniu do matki Helwii (De consolatione ad Helviam matrem)
4. O pocieszeniu do Polibiusza (De consolatione ad Polybium)
5. O łagodności (De clementia)
6. O krótkości życia (De brevitate vitae)
7. O życiu szczęśliwym (De vita beata)
8. O gniewie (De ira)
9. O bezczynności (De otio)
10. O Opatrzności (De Providentia)
11. O pokoju ducha (De tranquillitate animi)
12. O niezłomności mędrca (De constantia sapientis)
13. 124 listy moralne do Lucyliusza (Epistulae morales ad Lucilium)

ROZPRAWY

1. O łagodności (De clementia)
2. O dobrodziejstwach (De beneficiis)

DZIEŁA PRZYRODNICZE

1. Zagadnienia przyrodnicze (Quaestiones naturales)

SATYRY

1. Udynienie boskiego Klaudiusza (Apocolocyntosis divi Claudii)

TRAGEDIE

1. Herkules szalejący (Hercules Furens)
2. Herkules etejski (Hercules Oetaeus)
3. Trojanki (Troades)
4. Fenicjanki (Phoenissae)
5. Medea (Medea)
6. Fedra (Phaedra)
7. Edyp (Oedipus)
8. Agamemnon (Agamemno)
9. Tyestes (Thyestes)
10. Oktawia (Octavia)

źródło - imperiumromanum.pl