LUKULLUS

Lucjusz Licyniusz Lukullus (Lucius Licinius Lucullus) znany powszenie jako Lukullus urodził się roku 117 p.n.e. Był rzymskim wodzem i politykiem. Stronnik Sulli, rozsławiony zwycięstwami w wojnie z władcą Pontu Mitrydatesem VI Eupatorem.

Ród Lukullusów podobnie jak większość arystokratycznych rodów Rzymu poszukiwało swoich korzeni głęboko w przeszłości. Część rodów jak choćby Juliusze głosiła, że wywodzą się od bogów. Lukullusowie nieco skromniej wywodzili swe pochodzenie od niejakiego Lukullusa króla Ilirii, który w przeszłości miał powieść swych poddanych do Italii. Tam poddani króla Lukullusa dali początek ludowi Pelignów, zamieszkujących środek Półwyspu Apenińskiego.

Historycznie Lukullusowie wywodzili się ze znacznie starszego i zasłużonego gens Licyniuszów. Licyniusze mieli prawdopodobnie etruski rodowód i wywodzili się z warstwy plebejskiej. O etruskim rodowodzie może świadczyć to, że słowo licinius wywodzi się prawdopodobnie od etruskiego słowa lecne(zakrzywienie, skos), które następnie przeszło do łaciny. Licyniusze osiągnęli duże znaczenie w V i IV wieku p.n.e., kiedy to posiadali duży wpływ na życie polityczne Rzymu. Jednak w następnym okresie nastąpił ich zmierzch, a ponowny zwrot nastąpił u schyłku III wieku p.n.e., kiedy to do dużego znaczenia dochodzą dwa odłamy tego rodu – Lukullusowiei Krassusowie. Pierwsza wzmianka o Lukullusach pochodzi z końca III wieku p.n.e., w annałach jest wymieniony Lucjusz Licyniusz Lukullus który był edylem kurulnym w roku 202 p.n.e. Obok wspomnianego edyla słyszymy jeszcze o dwóch Lukullusach, którzy osiągnęli trybunat plebejski w roku 196 p.n.e. i 110 p.n.e. Wysoki urząd osiągnął również Marek Lukullus, który był pretorem do spraw między Rzymianami a cudzoziemcami w 186 roku p.n.e. Badacze nie są zgodni co do tego jakie miejsce w drzewie genealogicznym rodu Lukullusów zajmował bohater artykułu. Jedni twierdzą, że jego dziadek Lucjusz Licyniusz Lukullus był synem Lucjusza, edyla z roku 202 p.n.e., inni natomiast uważają, że był synem lub wnukiem Gajusza Lukullusa, trybuna roku 196 p.n.e.

Do znaczenia ród Lukullusów dochodzi nieco później, kiedy to dziadek Lucjusza zostaje konsulem roku 151 p.n.e. i tym samym wprowadza rodzinę do warstwy nobilów. Po zakończeniu konsulatu dziadek naszego bohatera objął dowództwo w Hiszpanii. Ojciec Lucjusza Licyniusza Lukullusa, również Lucjusz urodził się prawdopodobnie około 144 roku p.n.e. W 119 roku p.n.e. ożenił się z Cecylią, która wywodziła się ze słynnego rodu Metellusów, obok tego znana była również ze swojego rozwiązłego trybu życia. Złą opinię posiadała już w momencie kiedy wychodziła za mąż za ojca Lukullusa. Jednak z pewnością Lucjuszowi seniorowi to nie przeszkadzało, bowiem tak korzystny mariaż umacniał jego pozycję w elicie arystokratycznej. Tym bardziej, że w tym okresie Metellusowie przeżywali okres swojej potęgi politycznej. Ze związku z Metellą przyszli na świat dwaj chłopcy, Lucjusz oraz jego młodszy brat Marek. Lucjusz prawdopodobnie urodził się w roku 118 p.n.e. a Marek w 116 p.n.e. O ich dzieciństwie i wychowaniu niewiele wiadomo, choć z pewnością nie odbiegało ono od wychowania typowego młodzieńca wywodzącego się z arystokratycznej rodziny. Lukullus uchodził za znakomitego znawcę literatury zarówno łacińskiej jak i greckiej. O wysokim wykształceniu Lukullusa świadczy fakt, że utrzymywał on bliskie kontakty z licznymi poetami, mówcami i filozofami. Między innymi ze słynnym mówcą Hortensjuszem, filozofem Antiochem z Askalonu czy poetą Archiasem. Ten ostatni pozostał do samego końca wiernym i bliskim przyjacielem domu Lukullusów. Obaj Lukullusowie uczyli się też sztuki retoryki, tak niezbędnej w działalności politycznej w Rzymie. Sztukę wymowy ucznia Sulli chwalił nawet sam Cyceron, a o lepszą rekomendację w tej dziedzinie trudno.

Punktem zwrotnym w życiu Lukullusa, jak się miało okazać, była wojna ze sprzymierzeńcami, toczona w latach 90-88 p.n.e. Bezpośrednią przyczyną powstania było ustawiczne odmawianie przyznania obywatelstwa rzymskiego ludom Italii. Sprzymierzeńcy od dawna domagali się równouprawnienia od Rzymian, tym bardziej, że na równi z nimi ponosili ciężar obrony Italii m.in. oddali duże zasługi podczas odparcia najazdu Cymbrów i Teutonów. Jednak widząc, że Rzymianie tylko obiecują a faktycznie nie mają ochoty spełnić próśb, postanowili wywalczyć samodzielnie niepodległość. Zbuntowani utworzyli własne państwo o charakterze federacyjnym, które nazwali Italią ze stolicą w Corfinium. Rzymianie nie mieli zamiaru tolerować tych posunięć, które godziły w ich prymat i postanowili zbrojnie rozprawić się z przeciwnikami. Tak rozpoczęła się mordercza wojna, zwana wojną ze sprzymierzeńcami. Wojna ta przesądziła o kierunku całego późniejszego życia i działalności ucznia Sulli. Podczas tej wojny Lucjusz Lukullus spotkał osobę która odcisnęła na nim ogromne piętno, tą osobą był Lucjusz Korneliusz Sulla. Wojna marsyjska zastała Lukullusa w randze trybuna wojskowego, co sugeruje, że nie było to jego pierwsze spotkanie z armią, bowiem aby uzyskać stopień trybuna należało mieć za sobą pięcioletnią służbę wojskową. Sullastał się nie tylko zwierzchnikiem i nauczycielem Lukullusa ale również jego przyjacielem. W zamian za wierną służbę Lukullus mógł liczyć na poparcie i protekcję późniejszego dyktatora. Lukullus należał do wiernych sullańczyków, a przez samego dyktatora został nawet, wyznaczony na opiekuna jego syna – Faustusa. Sulla pominął w tej nominacji innego wybitnego zwolennika swojej osoby – Pompejusza Wielkiego.



Sulla w wojnie ze sprzymierzeńcami zasłynął z działań przeciw Hirpianom i Samnitom nad którymi odniósł wiele zwycięstw. O wkładzie Lukullusa w działania wojenne niewiele wiadomo, poza wzmianką u Plutarcha, że sprawował się dzielnie. Z pewnością Sulla był bardzo zadowolony ze swojego podwładnego, bowiem trudno inaczej wytłumaczyć późniejsze korzystanie z usług Lukullusa, choć Plutarch podaje: „[…] Ale Sulla ciągnął go do siebie raczej dla jego stałości i miłego usposobienia”. Jednak sama stałość i miłe usposobienie to za mało aby powierzać podwładnemu tak ważne misje jakie otrzymywał Lukullus od Sulli. Sulla z pewnością był przekonany o wysokich kwalifikacjach, doświadczeniu i talencie wojskowym swojego protegowanego.