Antyczny Rzym. Politycy. Dowódcy. Władcy. Bitwy. Ważne wydarzenia

Oblężenie Hippony przez Wandalów  – czternastomiesięczne działania wojenne w okresie ekspansji  Wandalów  w  Afryce Północnej , prowadzone od maja–czerwca 430 roku, skierowane na zajęcie przez nich  Hippony . W okresie ekspansji Wandalów – po ich przeprawie z  Europy  do Afryki Północnej – dochodziło do większych lub mniejszych starć z regularną armią rzymską. Jedna z takich potyczek miała miejsce nieopodal Hippony. Wojska  Genzeryka  rozbiły oddział kierowany przez komesa  Bonifacjusza . Niedobitki armii rzymskiej ukryły się za murami Hippony. Wśród uwięzionych za murami oblężonego miasta znalazło się wielu biskupów afrykańskich – w tym biskup  Augustyn  (zmarł w okresie oblężenia) – co pozytywnie wpływało na morale ludności.  Wojska Genzeryka rozpoczęły czternastomiesięczne oblężenie miasta. Po upływie tego okresu niespodziewanie dla Rzymian wycofały się prawdopodobnie w celu realizacji manewru taktycznego. Mieszkańcy Hi...

Zdobycie Afryki przez Wandalów  – inwazja  germańskiego  plemienia  Wandalów  na  afrykańskie prowincje   Cesarstwa Rzymskiego  jaka miała miejsce w latach 429-435. Doprowadziła ona do upadku władzy rzymskiej w  Afryce Północnej  i powstania na jej miejscu plemiennego państwa Wandalów. W maju i czerwcu 429 Wandalowie przeprawili się pod wodzą  Genzeryka  przez  Cieśninę Gibraltarską do Afryki, w okolicy  Tangeru , wykorzystując zamieszki polityczne w Afryce, spowodowane walką złożonego z urzędu namiestnika (komesa) Afryki  Bonifacjusza  z nowym namiestnikiem  Sigiswultem  i jego wojskami  gockimi , które reprezentowały cesarstwo. Ich celem było zawładnięcie bogatą, urodzajną i nie zniszczoną dotychczas działaniami wojennymi prowincją rzymską, ale prawdopodobnie znaczenie miał też fakt, że byli stopniowo z Hiszpanii wypierani przez  Swebów  i Wizygotów. Siły Wandalów liczyły około 80 ...

Weryna  (zm.  484 ) – cesarzowa bizantyńska, żona  Leona I . Została żoną  Leona I  jeszcze przed jego wstąpieniem na tron. Popierała swojego brata  Bazyliskusa . Po śmierci męża odegrała ważną rolę polityczną, pomogła wynieść w 475 swojego brata na tron, lecz w 476 cofnęła poparcie dla niego. Na skutek konfliktu z  Illusem  została usunięta z dworu. W 484 sprzymierzyła się z nim w buncie przeciwko cesarzowi  Zenonowi . Koronowała w 484 w Tarsie  Leoncjusza I  na cesarza. Po klęsce wojsk Illusa udała się wraz z nim do twierdzy Papirios, gdzie zmarła w czasie oblężenia. Jej dziećmi byli:  Ariadna (450/455-515), Leontia (457/458-484) i Leon (IV-IX 463). Bibliografia: Mirosław Jerzy Leszka,  Empress-Widow Verina’s Political Activity During the Reign of Emperor Zeno [w:]  Mélanges D’histoire Byzantine Offerts à Oktawiusz Jurewicz à L'occasion de Son Soixante-Dixième Anniversaire , edited by Waldemar Ceran, Łodz: Uniwersyt...

Leon I Makelles  ( Imperator Caesar Flavius Valerius Leo Augustus , ur. ok.  401  w  Tracji , zm.  18 stycznia 474 ) –  cesarz wschodniorzymski  od  457  aż do swojej śmierci. Protoplasta  dynastii leońskiej. Trak  z pochodzenia. Nie miał żadnego wykształcenia. Służył w armii pod dowództwem  Aspara , mającego przemożny wpływ na rządy w  cesarstwie  (dzięki niemu  cesarzem  został w  450  r.  Marcjan ). Leon awansował do rangi trybuna ( comes et tribunus Mattiariorum ). Był także zarządcą dóbr Aspara. W chwili śmierci Marcjana, Leon był dowódcą garnizonu w  Selimbrii . Wezwany przez Aspara przybył do  Konstantynopola , gdzie  7 lutego obwołano go  augustem . Sam Aspar odmówił tronu. Liczył na to, że jego protegowany będzie marionetkowym władcą, uległym woli protektora. Leon był pierwszym  cesarzem , który przyjął  diadem cesarski z rąk  patriarchy Konstantynop...

Antonia Starsza (Maior)  (ur. w 39 p.n.e.; data śmierci nieznana, przed 25 n.e.) – córka  Marka Antoniusza  i  Oktawii Młodszej  siostry cesarza  Augusta . Małżeństwo rodziców zostało zawarte z przyczyn politycznych, miało scementować zawarte pomiędzy Oktawianem i Antoniuszem porozumienie. Małżeństwo zostało przyjęte jako zapowiedź i gwarancja trwałego pokoju i oczekiwano, że Oktawia będzie miała dobry wpływ na męża. Tuż po urodzeniu wyjechała z rodzicami do  Aten  w  Grecji . Między  39 p.n.e.  a  36 p.n.e. Oktawia i Antoniusz żyli w Atenach, wychowując oprócz Antonii jej przyrodnie rodzeństwo (dzieci Oktawii z  Gajuszem Klaudiuszem Marcelusem  i dzieci Antoniusza z jego wcześniejszego małżeństwa) oraz jej młodszą siostrę  Antonię Młodszą . Po wyjeździe Antoniusza na Wschód na wojnę z  Partami , Antonia z matką i rodzeństwem wróciła do Rzymu i była wychowywana przez matkę z innymi dziećmi Antoniusza. Jak po...

Państwo wielkomorawskie  (także  Wielkie Morawy –  cz.   Velká Morava ,  słow.   Veľká Morava ,  łac.   Magna Moravia  lub  Rzesza Wielkomorawska  –  cz.   Velkomoravská říše ,  słow.   Veľkomoravská ríša ) –  średniowieczne   państwo   słowiańskie . Stolicą był  Weligrad , którego dokładne położenie pozostaje nieznane. Sądzi się, że główny ośrodek państwa mógł się znajdować na terenie dzisiejszego  Starego Města  lub grodziska  Mikulčice . Nazwa  Wielkie Morawy  (Μεγάλη Μοραβία) została po raz pierwszy wymieniona około 950 roku w dziele  De administrando imperio  (O rządzeniu państwem)  bizantyjskiego  cesarza  Konstantyna VII Porfirogenety . Według jednej z teorii człon „wielkie” jest przekładem pierwotnego greckiego terminu Μεγάλη ‘odległe, obce, dalekie’. Określenie to stosowane było do  Moraw północnych , w celu odróżnienia ich o...

Państwo Samona  – najstarsze znane  państwo Słowian , którego dokładne lata istnienia nie zostały potwierdzone. Przyjmuje się, iż organizm ten funkcjonował w latach 623–660, 623–658 lub 626–66, obejmując tereny przyszłych  Czech ,  Moraw ,  Dolnej Austrii ,  Styrii ,  Karyntii  i  Karnioli , a także część zachodnich  Węgier , zachodniej i środkowej  Słowacji  oraz części  Polski  i  Łużyc . Prawdopodobnie przed Państwem Samona istniały na ziemiach słowiańskich podobne zrzeszenia państwowe o charakterze  demokracji wojennej , jednak nie ma na to dowodów historycznych. W ostatnich dziesięcioleciach VI wieku  Słowianie żyjący w  Kotlinie Panońskiej  i w jej sąsiedztwie zetknęli się z  Kaganatem Awarskim . Rozdrobnieni na wiele plemion Słowianie rychło dali sobie narzucić zwierzchnictwo awarskich władców, sprzymierzonych z  Bizancjum . Na niektórych obszarach, szczególnie tam, gdzie nie ...