Antyczny Rzym. Politycy. Dowódcy. Władcy. Bitwy. Ważne wydarzenia

Same początki istnienia Rzymu i panowanie Romulusa przedstawia legenda o Romulusie i Remusie . Po śmierci Romulusa, Rzymianie postanowili kontynuować jego dzieło. Do pełni szczęścia brakowało im jedynie odpowiedniego przywódcy. Jak pisze Florus: „Rzymianie z uwagi na wielką pobożność z własnej woli zaprosili na tron, mimo że mieszkał w sabińskim mieście Kures”  Numę Pompiliusza   (715-672 p.n.e.), szanowanego w okolicznych wioskach za swą pobożność. Nowy król zaprowadził pokój, a stan ten od tego czasu, świętowano w szczególny sposób. Król Numa wzniósł w Rzymie świątynię Janusa, której drzwi zamykano na czas pokoju, a otwierano na czas wojny. Numie przypisywane jest także stworzenie stanu kapłańskiego. Wyznaczył on bowiem odpowiednich kapłanów dla Jowisza ( flamen dialis ), Marsa ( flamen Martialis ) i Kwirynusa ( flamen Quirinalis ), tzw. triady kapitolińskiej. Ponadto podzielił rok na dwanaście miesięcy, a także na  dni pomyślne  ( dies fasti ) i  niepomy...

Lucjusz Sykcjusz Dentatus był najprawdopodobniej postacią historyczną, choć jego dzieje spisane zostały po raz pierwszy dopiero w połowie I wieku p.n.e. (kilka stuleci po jego śmierci) przez rzymskiego uczonego i pisarza  Marka Terencjusza Warrona Atacyńskiego .  Wcześniejszymi źródłami informacji, które posłużyły się do odtworzenia szczegółów jego życia i uzupełnienia pierwotnych ustnych relacji o jego czynach były ludowe opowieści i legendy oraz wydarzenia historyczne z II i I wieku p.n.e. Rzymianie wierzyli, że Dentatus był plebejskim bohaterem, wspomagającym lud w walce przeciwko oligarchom, którzy przyczynili się do jego zabójstwa około 450 r.p.n.e. Z relacji Dionizjusza z Halikarnasu wiadomo, że Dentatus w wieku dwudziestu siedmiu lat służył w wojsku jako zwykły rangą  legionista . W bitwie z Wolskami jego  legion  został pokonany, a znaki bojowe przechwycili wrogowie, jednak Dentatus w pojedynkę zdołał odzyskać je, czym jak pisze Dionizjusz „oszczędził ce...

Ius trium liberorum  („prawo trójki dzieci”) było przywilejem wprowadzonym przez cesarza Augusta (rządził w latach 27 p.n.e. – 14 n.e.) w ramach jego reform społecznych i demograficznych. Miało ono na celu zwiększenie liczby narodzin w państwie rzymskim, które po latach wojen domowych borykało się z problemem spadku populacji. Ustanowiono je w 18 roku p.n.e. w ramach reform zawartych w ustawach  Lex Iulia de Maritandis Ordinibus  oraz  Lex Papia Poppaea . Osoby, które miały co najmniej troje dzieci (lub czworo w przypadku wyzwoleńców), mogły korzystać z szeregu korzyści, w tym: zwolnień podatkowych, większych możliwości dziedziczenia majątku, kobietom przyznawano prawo do samodzielnego zarządzania własnym majątkiem, co w normalnych okolicznościach wymagało nadzoru opiekuna prawnego (najczęściej mężczyzny z rodziny). Reforma była odpowiedzią Augusta na spadek liczby urodzeń wśród rzymskich elit i szerzący się brak zainteresowania tradycyjnymi wartościami rodzinnymi. C...

Historia świata obfituje w spotkania, a niekiedy nawet – w zderzenia – całkowicie odmiennych względem siebie cywilizacji. Najsłynniejsze bodaj przykłady takich interakcji stanowią kolonizacja i podbój tzw. Nowego Świata, czyli obu Ameryk przez Europejczyków, poczynając od samego końca XV w., inwazje koczowniczych Mongołów z w. XIII, sięgające aż po Europę Środkową i Bałkany, czy dalekie wyprawy wikingów na przełomie I i II tys., które zaprowadziły ich aż do Ameryki Północnej, gdzie natknęli się na tubylców, których poczęli określać mianem skraelingów.  Również największym wojownikom świata antycznego – Rzymianom – zdarzało się toczyć wojny z egzotycznymi przeciwnikami, takimi jak Nubijczycy, Berberowie, Arabowie, Piktowie czy wreszcie Hunowie. Z drugiej jednakowoż strony, kontakty międzykulturowe miewały pokojowe oblicze: ot, wystarczy przypomnieć historie wielu pokoleń kupców i podróżników, przemierzających Eurazję od starożytności aż do epoki nowożytnej rozmaitymi trasami, które ...

Gajusz Azyniusz Pollion (ok. 76 p.n.e.– ok. 4 n.e.) był rzymskim wojskowym, politykiem, stronnikiem Juliusza Cezara, i pisarzem. Największym osiągnięciem Polliona było założenie pierwszej publicznej biblioteki w Rzymie –  Atrium Libertatis  („Świątynia Wolności”) na Forum Romanum. Dzięki tej budowli dzieła literatury greckiej i łacińskiej stały się bardziej dostępne. Pollion połączył bibliotekę z galerią sztuki, czyniąc ją miejscem o wieloaspektowym charakterze kulturalnym. Jego działania zapoczątkowały tradycję tworzenia publicznych bibliotek w cesarstwie​. Wspomniana budowla miała dwa skrzydła, jedno poświęcone dziełom łacińskim; drugie – greckim. Co więcej, obiekt był udekorowany posągami herosów. Pollion był także autorem licznych dzieł: mów, listów, poematów czy np. dłuższych prac tj. „Historiae”, dzieła opowiadającego o wojnach domowych w latach 62-40 p.n.e. „Historiae” zachowało się niestety jednak fragmentarycznie, za sprawą Appiana z Aleksandrii i Plutarcha. Pollion b...

Na rzymskich forach niegdyś wznosiły się pomniki, na których uwieczniono jej podobiznę: piękna twarz, dumny profil, włosy starannie splecione w skomplikowaną fryzurę. Faustyna Młodsza, żona Marka Aureliusza, była postacią, która zapisała się w historii nie tylko jako cesarzowa, ale jako kobieta, która w trudnych czasach potrafiła odnaleźć harmonię między obowiązkiem a pasją życia. Niektórzy ją wielbili, inni szepcząc, przypisywali jej liczne skandale. Kim była tak naprawdę? Faustyna przyszła na świat w 125 roku n.e. jako córka Antoninusa Piusa i Faustyny Starszej. Od najmłodszych lat była przygotowywana do roli żony cesarza. Pierwotnie planowano, że jej mężem zostanie Lucjusz Werus, adoptowany syn jej ojca. Los jednak pokierował inaczej – polityczna kalkulacja wymagała, by Faustyna poślubiła innego adoptowanego syna Antoninusa, Marka Aureliusza. Lucjusz Werus wiele lat później stał się zaś zięciem Faustyny, żeniąc się z jej córką, Lucillą. Małżeństwo z Markiem Aureliuszem było niezwykł...

Teodozjusz Wielki był rzymskim cesarzem w okresie przełomu. To on w 395 roku n.e. ustalił ostateczny podział cesarstwa na wschodnio- i zachodniorzymskie. Za jego czasów odbyły się ostatnie antyczne igrzyska olimpijskie. Zakazał innych religii oprócz chrześcijaństwa. Teodozjusz Wielki urodził się prawdopodobnie 11 stycznia 347 roku n.e. Zmarł 17 stycznia 395 roku n.e.   Cesarzem  był of 379 roku. Do 383 roku panował wspólnie z Gracjanem i do 392 roku z Walentynianem II, później – samodzielnie. Z przekazów wynika, że Teodozjusz nie cieszył się najlepszym zdrowiem . Był średniego wzrostu i wątłej budowy ciała.  Mimo że pochodził z  Hiszpanii , to miał jasne włosy. Był władcą oczytanym i wykształconym . Bardzo interesowała go  historia Rzymu . Ponoć jego codzienny tryb życia był dość ascetyczny. Niewiele jadł, lubił przechadzki. Dla zdrowia wykonywał ćwiczenia fizyczne. Bywał jednak popędliwy i podejmował decyzje w gniewie.  Początkowo Teodozjusz władał tylko n...