Antyczny Rzym. Politycy. Dowódcy. Władcy. Bitwy. Ważne wydarzenia

Sasanidzi – dynastia panująca w Iranie w latach 224–651 naszej ery. Za jej protoplastę uznawany jest Sasan, pasterz (według innych źródeł arcykapłan Anahity), będący podobno potomkiem Achemenidów. Jego syn, Papak (panował prawdopodobnie w latach 208–222) zjednoczył Fars (Persję właściwą). Jego następca Ardaszir I wypowiedział posłuszeństwo partyjskiemu królowi królów Artabanowi IV. W 224 roku pokonał go pod Hormizdeganem, kładąc kres panowaniu partyjskiej dynastii Arsacydów. W 226 r. opanował Mezopotamię i rok później ogłosił się "Wielkim Królem, Królem Królów". Do około 239 roku opanował całe imperium partyjskie i stłumił wszelkie przejawy posłuszeństwa wobec Partów. Rządy dynastii Sasanidów pod kilkoma istotnym względami różniły się od wcześniejszych panujących w Iranie. Po pierwsze, w stopniu dotychczas niespotykanym nawiązywali oni do tradycji Achemenidów (którzy już wtedy w zbiorowej pamięci stali się półlegendarnymi Kejanidami) i innych czysto irańskich, przeciwstawiają...

Bitwa pod Myriokefalon  – bitwa stoczona  17 września   1176  roku w pobliżu opuszczonej twierdzy Myriokefalon na przełęczy Tziwritze w centralnej  Anatolii  pomiędzy wojskami  Cesarstwa Bizantyńskiego  i  Turkami Seldżuckimi  z  Sułtanatu Rumu , zakończona zwycięstwem tych ostatnich. W latach  1158 – 1161  cesarz bizantyński  Manuel I Komnen  podjął szereg zwycięskich kampanii przeciwko Sułtanatowi Rumu. Fakt ten skłonił sułtana  Kilidż Arslana II  do szukania zgody z Manuelem. Wiosną  1162  roku przybył on do  Konstantynopola  i stał się  wasalem  cesarza, przyrzekł dostarczyć mu oddziałów wojskowych i przekazać miasto  Sivas  (bizantyńska Sebastea) wraz z otaczającym je regionem.  Kilidż Arslan  nie wykonał jednak postanowień tego traktatu, a spokój ze strony Bizancjum wykorzystał na rozszerzanie swojego terytorium kosztem wschodnich sąsiadów jego pań...

Korbulon , właściwie  Gnaeus Domitius Corbulo  (? –  67  r. n.e.) – urodzony w Peltuinum (współcześnie  S. Paolo di Peltuino , małe miasteczko we wschodnich  Apeninach ) rzymski wódz. Pochodził z arystokratycznej linii rodu Domicjuszów. Był pierworodnym synem Gnaeusa Domitiusa Corbulo (to samo imię) i  Vistilii . Jego ojciec po odbyciu apretury został senatorem za rządów  Tyberiusza , zaś w  39  r. n.e. sprawował  konsulat wraz z cesarzem  Gajuszem Kaligulą . Jego przyrodnia siostra  Milonia Caesonia  była czwartą żoną cesarza Kaliguli. Żoną Korbulona była Cassia Longina, natomiast jego druga córka  Domicja Longina  była żoną cesarza  Domicjana .  Za panowania cesarza  Klaudiusza  Korbulon dowodził  wojskami rzymskimi  armii Renu w prowincji  Germania Inferior . Pokonał  germańskie plemiona Cherusków  i  Chauków  zamieszkujących tereny między  Elbą ...

Domicja Longina ,  Domitia Longina  (ur. ok.  53 , zm. po  126 ) – żona cesarza rzymskiego  Domicjana . Jej ojcem był senator  Gnejusz Domicjusz Korbulon , a matką prawdopodobnie  Kasja Longina , pochodząca ze starej rzymskiej  nobilitas . Wydana w bardzo młodym wieku za senatora  Lucjusza Eliusza Lamię  (przyszłego konsula), w roku  70  nawiązała romans z 19-letnim Domicjanem, młodszym synem cesarza  Wespazjana , który poślubił ją w tym samym roku. W  73  roku urodził się ich syn, zmarły w dzieciństwie. Gdy w  81  roku Domicjan został cesarzem, Domicja otrzymała tytuł  augusty . W roku 83 wdała się w burzliwy romans z aktorem Parysem, wskutek czego cesarz wygnał ją ze stolicy. Wydaje się jednak, że wobec silnego uczucia nie zniósł długiej rozłąki i wkrótce sprowadził ją z powrotem do Rzymu, przywracając wszystkie przywileje należne jej godności. W 96 roku prawdopodobnie uczestniczyła (lub była go ...

Armia rzymska od początków swojego istnienia stanowiona była przez obywateli rzymskich, którzy posiadali majątek/ziemię pozwalający uzbroić się na bitwę. Zmiana nastąpiła pod koniec II wieku p.n.e., kiedy to  Gajusz Mariusz  po raz pierwszy wyciągnął rękę do ludzi bez ziemi ( proletarii ), oferując im służbę wojskową i formę egzystencji. Wynikało to z problemów z poborem. Do armii zgłaszało się mało rekrutów, którzy nie widzieli większego sensu w walce, ryzykowania życiem oraz utraty wpływów z gospodarstwa. Mariusz w obliczu olbrzymiego zagrożenia ze strony  Cymbrów i Teutonów  (109 – 101 p.n.e.) zdecydował się na zaciąg ochotniczy, będąc w ten sposób zdolny do postawienia się masom barbarzyńskim. Ta praktyka była potem naśladowana przez kolejnych wodzów. Ludzie masowo zgłaszali się do legionów, wiedząc że nic poza głodem i biedą nie czeka ich w miastach. Co więcej, liczono na zyski z kampanii i ewentualny podział łupów, a nawet nadania ziemskie. W historii ugruntowa...

Demetriusz Poliorketes  ( stgr.   Δημήτριος Πολιορκητής ), „ten, który oblega miasta” (ur.  336 lub  337 p.n.e. , zm.  283  lub  282 p.n.e. ) – król macedoński, syn  Antygonosa Jednookiego Macedońskiego , według  Plutarcha  jeden z najwybitniejszych dowódców świata antycznego, pionier w dziedzinie wykorzystywania maszyn oblężniczych w sztuce wojennej. Do najważniejszych autorów piszących na temat Demetriusza zaliczają się  Plutarch z Cheronei  i  Diodor Sycylijski , którzy opierali się na wcześniejszym opisie  Hieronima z Kardii . Dzieciństwo spędził w  Kelainai  we  Frygii [5] . Od 24. roku życia [ potrzebny przypis ]  u boku ojca, Antygona Jednookiego, toczył  nieustanne wojny  niemal ze wszystkimi państwami położonymi nad wschodnim  Morzem Śródziemnym . Antygon stopniowo wprowadzał Demetriusza do polityki. Około 320 p.n.e. Demetriusz zawarł polityczny mariaż z córką ...

Filia  ( gr. :  Φίλα , zm.  287 p.n.e. ) – córka  Antypatra , regenta  królestwa Macedonii , opiewana przez starożytnych pisarzy jako jedna z najszlachetniejszych i najbardziej prawych kobiet swoich czasów. Jej zdolności i ocena sytuacji zwracały na nią uwagę już w młodym wieku, tak że jej ojciec, Antypater, często omawiał z nią sprawy natury politycznej i niemal zawsze stosował się do jej rad. Według Antoniusza Diogenesa, pierwszym mężem Filii był Balakrus (prawdopodobnie  satrapa Kapadocji  o tym samym imieniu), którego poślubiła na początku 332 roku p.n.e. W dziesięć lat później ojciec wydał ją za mąż za  Kraterosa  w zamian za wsparcie jakie udzielił Antypatrowi podczas  wojny lamijskiej . Po śmierci Kraterosa w 321 roku p.n.e., po raz kolejny wyszła za mąż za znacznie od niej młodszego  Demetriusza I Poliorketesa , syna  Antygona . Zawarcie ostatniego małżeństwa Filii miało miejsce pomiędzy 319 a 315 rokiem p.n.e., kiedy t...

Titus Quinctius Flamininus  ( 229 p.n.e.  –  174 p.n.e. ) był  rzymskim  politykiem i dowódcą wojskowym zaangażowanym w rzymski podbój  Grecji . Zdobywał laury wojenne pod dowództwem  Marcellusa  w  II wojnie punickiej , u którego służył jako  trybun wojskowy  w  208 p.n.e.  W  204 p.n.e.  był mianowany  propretorem  w  Tarencie  zyskując sobie reputacje sprawiedliwego zarządcy. Był potem członkiem komisji kolonizacyjnych i komisji do przydziału ziemi. Zachęcony poparciem starał się o  konsulat  z pominięciem przewidzianych przez  cursus honorum  pośrednich stanowisk. Został konsulem w 198 p.n.e., pomimo tylko trzydziestu lat, mniej niż wymagany wiek dla tego urzędu. Dwaj  trybunowie ludu , Marek Fulwiusz i Maniusz Kurion publicznie przeciwstawiali się jego kandydaturze do urzędu konsula, ale  senat  przezwyciężył sprzeciw oddając rzecz pod głosowanie ludowe ...

Antygon Gonatas  (ur. ok.  320 p.n.e. , zm.  239 p.n.e. ) – król  macedoński  w latach 276-239 p.n.e. z dynastii  Antygonidów , syn  Demetriusza Poliorketesa i  Filii , córki  Antypatra . W czasie, kiedy jego ojciec uczestniczył w  działaniach wojennych  na wschodzie, Antygon sprawował władzę w  Grecji  jako jego namiestnik. Po wzięciu Demetriusza do niewoli przez  Seleukosa , Antygon zmuszony był uznać władzę  Seleucydów nad  Macedonią , utrzymując kontrolę jedynie nad Grecją. Po śmierci Seleukosa w 281 p.n.e. Demetriusz wysunął aspiracje do ponownego przejęcia Macedonii. W ten sposób wszedł w konflikt z następcą Seleukosa,  Antiochem . W 279 p.n.e. walczył przeciwko  Celtom , którzy wtargnęli wówczas na tereny Grecji. W 278 p.n.e. zawarł pokój z Antiochem, czasowo rezygnując z przejęcia Macedonii. Wziął za żonę siostrę Antiocha  Filę . W 277  rozbił pod Lizymachią  armię Celtów, k...